शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर (महाराष्ट्र, भारत) येथील दैनंदिन ठळक घडामोडींचा वृत्तांत देण्यासाठी जनसंपर्क अधिकारी डॉ. आलोक जत्राटकर यांनी निर्मिलेला ब्लॉग.
कोल्हापूर, दि. १२
मार्च: महाराष्ट्राचे
भाग्यविधाते व पहिले मुख्यमंत्री यशवंतराव चव्हाण यांची जयंती आज शिवाजी
विद्यापीठात साजरी करण्यात आली.
यशवंतराव चव्हाण यांच्या प्रतिमेस कुलगुरू डॉ. डी.टी. शिर्के व प्र-कुलगुरू
डॉ. पी.एस. पाटील यांच्या हस्ते पुष्पहार अर्पण करण्यात आला व अभिवादन करण्यात
आले. यावेळी कुलसचिव डॉ. विलास नांदवडेकर, परीक्षा व मूल्यमापन मंडळाचे संचालक
जी.आर. पळसे, वित्त व लेखाधिकारी व्ही.टी. पाटील, विज्ञान व तंत्रज्ञान
विद्याशाखेचे अधिष्ठाता डॉ. आर.के. कामत, यशवंतराव चव्हाण स्कूल ऑफ रुरल
डेव्हलपमेंटचे संचालक डॉ. प्रकाश पवार, विद्यार्थी विकास विभागाचे संचालक डॉ.
आर.व्ही. गुरव, बॅ. बाळासाहेब खर्डेकर ज्ञानस्रोत केंद्राच्या संचालक डॉ. नमिता
खोत, कौशल्य व उद्योजकता विकास केंद्राचे समन्वयक डॉ. ए.एम. गुरव यांच्यासह
यशवंतराव चव्हाण स्कूलचे अध्यापक, प्रशासकीय कर्मचारी उपस्थित होते.
शिवाजी विद्यापीठात डॉ.जयसिंगराव पवार संपादित पुस्तकांचे प्रकाशन करताना ज्येष्ठ साहित्यिक डॉ. लक्ष्मीकांत देशमुख. सोबत (डावीकडून) अनुवादक चंद्रकांत गायकवाड, प्रा. दिलीप पंगू, कुलगुरू डॉ. डी.टी. शिर्के, डॉ. पवार, डॉ. व्ही.एन. शिंदे.
डॉ. लक्ष्मीकांत देशमुख.
शिवाजी विद्यापीठात डॉ.जयसिंगराव पवार संपादित पुस्तकांच्या प्रकाशन समारंभात बोलताना डॉ. लक्ष्मीकांत देशमुख. व्यासपीठावर (डावीकडून) चंद्रकांत गायकवाड, प्रा. दिलीप पंगू, कुलगुरू डॉ. डी.टी. शिर्के, डॉ. जयसिंगराव पवार, डॉ. व्ही.एन. शिंदे.
(या प्रकाशन समारंभाची लघु चित्रफीत)
डॉ. जयसिंगराव पवार संपादित
पुस्तकांचे विद्यापीठात प्रकाशन
कोल्हापूर, दि. ६
मार्च: महाराष्ट्राला
पुरोगामित्वाची दिशा देणारे राजर्षी शाहू महाराज हे कालातीत महापुरूष आहेत, असे
प्रतिपादन ज्येष्ठ साहित्यिक व अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे माजी अध्यक्ष डॉ.
लक्ष्मीकांत देशमुख यांनी आज येथे केले.
शिवाजी विद्यापीठाच्या राजर्षी शाहू संशोधन केंद्रातर्फे ज्येष्ठ इतिहासतज्ज्ञ
डॉ. जयसिंगराव पवार संपादित ‘राजर्षी
शाहू छत्रपती आणि कोल्हापूर (खंड-१२)’
आणि ‘शाहू छत्रपती: राजा आणि क्रांतीकारक (खंड-१३)’ या दोन पुस्तकांचे प्रकाशन आज करण्यात
आले. शिवाजी विद्यापीठाच्या छत्रपती शाहू स्मृती व्याख्यानमालेअंतर्गत अनुक्रमे मद्रास
विद्यापीठाचे डॉ. चंद्रा मुदलियार आणि मुंबई उच्च न्यायालयाचे न्यायमूर्ती जी.एन.
वैद्य यांनी दिलेल्या व्याख्यानांचा प्रा. दिलीप पंगू आणि चंद्रकांत गायकवाड यांनी
अनुवाद केला. या पुस्तकांच्या प्रकाशन समारंभात प्रमुख पाहुणे म्हणून डॉ. देशमुख
बोलत होते. अध्यक्षस्थानी कुलगुरू डॉ. डी.टी. शिर्के होते.
डॉ. देशमुख म्हणाले, महात्मा फुले, राजर्षी शाहू महाराज, महर्षी वि.रा. शिंदे
आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर या महापुरूषांनी महाराष्ट्रालाच नव्हे, तर देशाला
पुरोगामित्वाची दिशा दाखविली. त्यांना केवळ राज्यापुरते संकुचित करून चालणार नाही.
जिथे जिथे वंचित, शोषितांची चळवळ सुरू आहेत, तिथे तिथे या महापुरूषांचे अस्तित्व
असते. ते असले पाहिजे. वर्तमानात महापुरूषांच्या संदर्भाने दोन बाबी प्रकर्षाने
घटताना दिसताहेत. एक तर त्यांचे मोठ्या प्रमाणात विभूतीकरण वा दैवतीकरण सुरू आहे.
आणि दुसऱ्या बाजूला अतिरेकी विकृतीकरण सुरू आहे. दोन्ही बाबी प्रत्येकजण आपापल्या
कृती कार्यक्रमानुसार (अजेंडा) करत आहेत, हे गैरच आहे. वैचारिक प्रतिरोध आवश्यक
असला तरी अशा टोकाच्या गोष्टी सामाजिक सौहार्दासाठी धोकादायक असतात.
राजर्षी शाहू महाराज हे विसाव्या शतकाच्या सुरवातीच्या कालखंडात भारतीय
संविधानामधील तत्त्वांची अंमलबजावणी करणारे द्रष्टे व्यक्तीमत्त्व असल्याचे सांगून
डॉ. देशमुख म्हणाले, संविधान अस्तित्वात येण्यापूर्वीच संवैधानिक मूल्यांची आपल्या
संस्थानात रुजवात करणारे शाहू महाराज एकमेव पूर्वसुरी होते. संविधानाच्या
प्रास्ताविकेमधील स्वातंत्र्य, समता, बंधुता, सहिष्णुता, धर्मनिरपेक्षता या
मूल्यांची असोशीने अंमलबजावणी करण्यास प्रोत्साहन त्यांनी दिलेच. शिवाय,
संविधानातील बहुतांश मूलभूत अधिकार, निर्देशित तत्त्वांची अंमलबजावणी करण्याच्या
दिशेने कृतीशील पावले उचलली. त्या दृष्टीने शाहू महाराज म्हणजे महात्मा फुले आणि
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना जोडणारा महत्त्वाचा दुवा ठरले.
प्रकाशित पुस्तकांच्या अनुषंगाने बोलताना डॉ. देशमुख म्हणाले, न्या. वैद्यांनी
शाहू महाराजांचे चरित्र रंजकपणे मात्र अत्यंत नेमकेपणाने व नेटकेपणाने सांगितले
आहे. महाराजांचे थोरपण श्रोत्यांवर बिंबविण्यात ते यशस्वी झाले आहेत. तर चंद्रा
मुदलियार यांनी कोल्हापुरातील ब्राह्मणेतर चळवळीचा साद्यंत वेध घेत असताना तिला ‘कोल्हापूर चळवळ’ असे संबोधणे, हेच मुळी या चळवळीचे
वेगळेपण सिद्ध करणारे आहे. अत्यंत चिकित्सक मांडणीतून त्यांनी इतिहास संशोधनाचा
वस्तुनिष्ठ नमुना सादर केला आहे.
यावेळी डॉ. जयसिंगराव पवार यांनी आपल्या प्रास्ताविकामध्ये या दोन्ही
ग्रंथांचे औचित्य तपशीलवार समजावून दिले. ते म्हणाले, राजर्षी शाहू महाराजांनी
सुरवातीला शैक्षणिक व सामाजिक सुधारणांची चळवळ आरंभली. त्यावेळी ब्राह्मणांना
आपल्या प्रतिष्ठेला बाधा आल्यासारखे वाटले. वेदोक्त प्रकरणामुळे या भावनेला टोकाचे
स्वरुप येऊन ब्राह्मणेतर चळवळ अधिक गतिमान झाली. तिचे स्वरुप पुढे अधिक व्यापक
बनले आणि तिने सामाजिक, राजकीय सुधारणांसाठी आग्रह धरला. समता, व्यक्तीस्वातंत्र्य
आणि सामाजिक न्यायाच्या प्रस्थापनेसाठी कार्यरत झाल्याने पुढे तिने अखिल वंचितांच्या
चळवळीचे स्वरुप धारण केले.
प्रिन्स शिवाजी मराठा बोर्डिंगमध्ये अधीक्षक म्हणून काहीही मानधन न देता काम
पाहणारे चंद्रकांत गायकवाड आणि प्रा. दिलीप पंगू यांच्या घराण्यात त्यांच्या वकील आजोबांपासून
असणारी शाहूनिष्ठा या धाग्यांमुळे पुस्तकाच्या अनुवादालाही त्या शाहूनिष्ठेची
किनार लाभली असल्याचेही डॉ. पवार यांनी सांगितले. दोन्ही अनुवादकांनी केवळ
शाहूप्रेमापोटी काहीही मानधन न घेता हे कार्य केल्याबद्दल त्यांचा गौरवही केला.
Dr. D.T. Shirke
अध्यक्षीय भाषणात कुलगुरू डॉ. शिर्के म्हणाले, छत्रपती शिवाजी महाराज आणि
छत्रपती शाहू महाराज यांच्या चरित्रांचा आजच्या तरुणांनी अभ्यास करण्याची नितांत
आवश्यकता आहे. शाहू महाराजांनी समाजातील विविध घटकांच्या उद्धाराचे कार्य केले.
त्यामध्ये त्यांनी स्त्रियांसाठी केलेल्या कार्याविषयी केंद्रामार्फत लवकरच सविस्तर
प्रकल्प हाती घेण्यात येईल.
कार्यक्रमाच्या सुरवातीला राजर्षी शाहू महाराजांच्या प्रतिमेस मान्यवरांच्या
हस्ते पुष्पहार घालून अभिवादन करण्यात आले. अनुवादक प्रा. दिलीप पंगू आणि
चंद्रकांत गायकवाड यांचा शाल, पुष्प व स्मृतिचिन्ह देऊन सत्कार करण्यात आला. डॉ.
व्ही.एन. शिंदे यांच्या साहित्यकृतीला राज्य शासनाचा पुरस्कार प्राप्त झाल्याबद्दल
त्यांचाही सत्कार करण्यात आला. प्रा. पंगू यांनी प्रातिनिधिक मनोगत व्यक्त केले. डॉ. देविकाराणी पाटील यांनी सूत्रसंचालन
केले, सचिन घोरपडे यांनी संयोजन केले तर प्रभारी कुलसचिव डॉ. व्ही.एन. शिंदे यांनी आभार
मानले.
शिवाजी विद्यापीठाच्या मराठी अधिविभागातर्फे मराठी भाषा गौरव दिनानिमित्त राज्य साहित्य पुरस्कार विजेते डॉ. व्ही.एन. शिंदे यांचा सत्कार करताना ज्येष्ठ पत्रकार वसंत भोसले. सोबत (डावीकडून) डॉ. नंदकुमार मोरे, डॉ. रणधीर शिंदे, कुलगुरू डॉ. डी.टी. शिर्के.
शिवाजी विद्यापीठाच्या मराठी अधिविभागातर्फे मराठी भाषा गौरव दिनानिमित्त राज्य साहित्य पुरस्कार विजेते अनुप जत्राटकर यांचा सत्कार करताना ज्येष्ठ पत्रकार वसंत भोसले. सोबत (डावीकडून) डॉ. नंदकुमार मोरे, डॉ. रणधीर शिंदे, कुलगुरू डॉ. डी.टी. शिर्के.
शिवाजी विद्यापीठाच्या मराठी अधिविभागातर्फे मराठी भाषा गौरव दिनानिमित्त राज्य साहित्य पुरस्कार विजेते डॉ. व्ही.एन. शिंदे व अनुप जत्राटकर यांचा ज्येष्ठ पत्रकार वसंत भोसले यांच्या हस्ते सत्कार करण्यात आला. या प्रसंगी (डावीकडून) डॉ. नंदकुमार मोरे, डॉ. रणधीर शिंदे, श्री. भोसले, कुलगुरू डॉ. डी.टी. शिर्के, डॉ. शिंदे व श्री. जत्राटकर.
(मराठी भाषा गौरव दिन सत्कार समारंभाचा शॉर्ट व्हिडिओ)
मराठी भाषा गौरव दिनानिमित्त राज्य पुरस्कार विजेते डॉ. शिंदे, जत्राटकर यांचा
सत्कार
कोल्हापूर, दि. २६
फेब्रुवारी: सर्व शाखांतील ज्ञान
मराठीमध्ये यावे आणि त्याद्वारे मराठी भाषा समृद्ध व्हावी, यासाठी आत्मियतेने काम
करण्याची गरज आहे, असे प्रतिपादन ज्येष्ठ पत्रकार व संपादक वसंत भोसले यांनी आज
येथे केले.
शिवाजी विद्यापीठाच्या मराठी अधिविभागाने मराठी भाषा गौरव दिनानिमित्त आयोजित
केलेल्या सत्कार समारंभाचे प्रमुख पाहुणे म्हणून ते बोलत होते. कार्यक्रमाच्या
अध्यक्षस्थानी कुलगुरू डॉ. डी.टी. शिर्के होते.
मराठी अधिविभागातर्फे मराठी भाषा गौरव दिनानिमित्त आज राज्य शासनाच्या महात्मा
फुले वाङ्मय पुरस्कार विजेते डॉ. व्ही.एन. शिंदे आणि विजय तेंडुलकर वाङ्मय
पुरस्कार विजेते अनुप जत्राटकर यांचा श्री. भोसले यांच्या हस्ते सत्कार करण्यात आला. शाल, पुष्प व ग्रंथभेट असे सत्काराचे स्वरुप होते.
यावेळी वसंत भोसले म्हणाले, मराठी भाषेच्या समृद्धीसाठी विज्ञान, अभियांत्रिकी,
तंत्रज्ञान, वैद्यक इत्यादी विविध विद्याशाखांचे ज्ञान मराठीत यायला हवे. तेव्हाच ती
खऱ्या अर्थाने ज्ञानभाषा होऊ शकेल. जागतिकीकरणाला गवसणी घालणाऱ्या युरोपातील देशांतील
नागरिक मातृभाषेच्या संदर्भात प्रचंड आग्रही आहेत. त्यामुळे त्या भाषांची समृद्धी
झाली आहे.अमेरिकेत एकट्या
न्यूयॉर्क शहरात १९३ भाषा लिहीता वाचता येणारे तर ८०० बोलीभाषा बोलणारे लोक राहतात.
जगभरातील सांस्कृतिक, साहित्यिक आदान-प्रदानाचे ते केंद्रच बनले आहे. आपल्या
मुंबईची आठवण यावी, असे हे चित्र. भाषा हे जागतिक सांस्कृतिक आदानप्रदानाचे प्रतीक
आहे. अशा प्रकारे सर्व भाषांचा आदर व स्वीकार होणे आजच्या काळात फार गरजेचे आहे. कोणत्याही
भाषेचा द्वेष करण्यापेक्षा विविध भाषांतील साहित्य वेगवेगळ्या भाषांतून अनुवादित
व्हायला हवे. भाषासमृद्धीसाठी ते अत्यावश्यक आहे. भाषेच्याच अनुषंगाने विचार करीत
असताना दाक्षिणात्य प्रादेशिक भाषांतील चित्रपट जगाची भाषा बोलत असताना, त्यांची
स्वीकारार्हता वृद्धिंगत करीत असताना त्यांच्या तुलनेत मराठी चित्रपट कमी पडताहेत
का, याचाही विचार करण्याची वेळ येऊन ठेपली असल्याचेही ते म्हणाले.
यावेळी डॉ. शिंदे आणि श्री. जत्राटकर यांना मिळालेल्या पुरस्कारांमुळे
साहित्याच्या क्षेत्रात अधिक उज्जवल कामगिरी करण्याची त्यांच्यावरील जबाबदारी वाढली
असल्याचेही भोसले यांनी सांगितले.
अध्यक्षीय मनोगतात कुलगुरू डॉ. शिर्के म्हणाले, भाषेचा गौरव वाढविणे अगर
सन्मान करणे याचा अर्थ शक्य त्या सर्व बाजूंनी त्या भाषेत अभिव्यक्त होणे असा
अभिप्रेत आहे. वैज्ञानिक साहित्य हे केवळ मराठीतच नव्हे, तर सर्वच भारतीय
भाषांमध्ये निर्माण होणे खूप आवश्यक आहे. त्या दृष्टीने राष्ट्रीय स्तरावर अशा व्यापक
प्रयत्नांची गरज आहे.
यावेळी डॉ. शिंदे, श्री. जत्राटकर यांनी सत्काराबद्दल कृतज्ञता व्यक्त केली.
अधिविभाग प्रमुख डॉ. रणधीर शिंदे यांनी स्वागत व प्रास्ताविक केले. डॉ. नंदकुमार
मोरे यांनी परिचय करून दिला. सुश्मिता खुटाळे यांनी सूत्रसंचालन केले तर राजेश
पाटील यांनी आभार मानले.
शिवाजी विद्यापीठाच्या पद्मश्री कै. डॉ. ग. गो. जाधव पत्रकारिता अध्यासनाच्या वतीने आयोजित सचिन वायकुळे लिखित ‘पत्रकारिता शोध आणि बोध’ या ग्रंथ प्रकाशन समारंभात बोलताना डॉ. सुनिलकुमार लवटे. (डावीकडून) भाग्यश्री कासोटे, सम्राट फडणीस, विनायक औंधकर, सचिन वायकुळे आणि डॉ. शिवाजी जाधव.
शिवाजी विद्यापीठात सचिन वायकुळे लिखित ‘पत्रकारिता शोध आणि बोध’ या ग्रंथाचे प्रकाशन करताना डॉ. सुनिलकुमार लवटे. (डावीकडून) भाग्यश्री कासोटे, सम्राट फडणीस, विनायक औंधकर, सचिन वायकुळे आणि डॉ. शिवाजी जाधव.
सचिन वायकुळे यांच्या ‘पत्रकारिता शोध आणि बोध’चे प्रकाशन
कोल्हापूर, दि. २६ फेब्रुवारी: माध्यमांचा विस्तार झपाट्याने होत असला तरी प्रत्येकाने माध्यमांचा वापर चिकित्सक पद्धतीने केला पाहिजे, असे प्रतिपादन ज्येष्ठ साहित्यिक डॉ. सुनिलकुमार लवटे यांनी केले.
शिवाजी विद्यापीठाच्या पद्मश्री कै. डॉ. ग. गो. जाधव अध्यासनाच्या वतीने पत्रकार सचिन वायकुळे लिखित ‘पत्रकारिता शोध आणि बोध’ या ग्रंथाच्या प्रकाशन समारंभात ते काल बोलत होते. यावेळी दैनिक सकाळच्या पुणे आवृत्तीचे संपादक सम्राट फडणीस, महापालिका उपायुक्त विनायक औंधकर, पद्मश्री कै. डॉ. ग. गो. जाधव अध्यासनाचे समन्वयक डॉ. शिवाजी जाधव, प्रकाशक भाग्यश्री कासोटे आदी व्यासपीठावर उपस्थित होते.
सम्राट फडणीस यांनी यावेळी मार्गदर्शन केले. ते म्हणाले, विश्वासार्हता टिकवणे पत्रकारितेत सर्वात मोठे आव्हान आहे. फेक न्यूज आणि दिशाभूल करणार्या माहितीमुळे पत्रकारितेभोवती संशयाचे वलय निर्माण झाले आहे. यासाठी या क्षेत्रात काम करणार्या घटकांनी एकत्र येऊन सत्यस्थिती समोर आणणे आवश्यक आहे.
सचिन वायकुळे, विनायक औंधकर यांनीही मनोगत व्यक्त केले. डॉ. शिवाजी जाधव यांनी स्वागत व प्रास्ताविक केले. कार्यक्रमाला सांगली महापालिका आरोग्य अधिकारी डॉ. रवींद्र ताटे, मराठी विभागप्रमुख डॉ. रणधीर शिंदे, पत्रकारिता विभागाचे माजी विभागप्रमुख डॉ. रत्नाकर पंडित, डॉ. श्रीहरी देशपांडे, डॉ. नंदकुमार मोरे, डॉ. सुमेधा साळुंखे यांच्यासह विद्यार्थी उपस्थित होते.
कोल्हापूर,
दि. २६ फेब्रुवारी: शिवाजी
विद्यापीठाच्या कौशल्य व उद्योजकता विकास केंद्राच्या वतीने सॅटर्डे क्लब ग्लोबल ट्रस्ट
(मुंबई) आणि शिवाजी विद्यापीठ यांच्या दरम्यान काल (दि.२५) सामंजस्य करण्यात आला. कुलगुरू डॉ. डी.टी.
शिर्के, प्र-कुलगुरू डॉ. पी.एस. पाटील यांच्या प्रमुख उपस्थितीत हा कार्यक्रम
झाला.
सॅटर्डे
क्लब ग्लोबल ट्रस्टसमवेत झालेल्या या सामंजस्य कराराद्वारे उद्योजक निर्माण करण्यासाठी
प्रयत्न होणार असून ग्रामीण भागातील युवकांना उद्योजक बनविण्यासाठी व संशोधन करण्यासाठी
मार्गदर्शन, प्रशिक्षण मिळण्यास मदत होणार आहे.
तसेच उद्योगनिर्मिती क्षेत्रातील संशोधनाला चालना देण्यासाठी हा करार
उपयुक्त ठरणार आहे. ज्या विद्यार्थ्यांना कौशल्य व उद्योजकता
क्षेत्रामध्ये करिअर करावयाचे आहे, अशा विद्यार्थ्यांसाठी या कराराच्या माध्यमातून
अनेक नव्या संधी निर्माण होणार आहेत.
उद्योजकांना
खुल्या अर्थव्यवस्थेच्या स्पर्धेत टिकाव धरण्यासाठी नवनवे तंत्रज्ञान आत्मसात करून
त्यांच्यापर्यंतपोहचविणे, कच्च्या मालापासून दर्जेदार उत्पादनाची निर्मिती
करणे, देशांतर्गत व देशाबाहेरील नवीन उद्योजक, तंत्रज्ञ व तंत्रज्ञान निर्माण करणे हा कराराचा मुख्य उद्देश आहे. याच बरोबर या दोन्ही संस्थाच्या माध्यमातून राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय विद्यापीठे,
महाविद्यालये, परिसंस्था यांचेबरोबर संयुक्त पदवी
कार्यक्रमही राबविण्यात येणार आहेत.
या
सामंजस्य करारावर कुलसचिव डॉ. विलास नांदवडेकर,
सॅटर्डे क्लब ग्लोबल ट्रस्टचे सेक्रेटरी जनरल प्रदीप मांजरेकर यांनी
स्वाक्षरी केल्या. यावेळी कौशल्य व उद्योजकता विकास केंद्राचे समन्वयक प्रा.
डॉ. ए. एम. गुरव, सॅटर्डे क्लबचे हर्षवर्धन भुरके, विद्यापीठ परिक्षेत्रातील उद्योजक आदी
उपस्थित होते.
शिवाजी विद्यापीठात आयोजित 'आंतरराष्ट्रीय संशोधन करिअर संधी'विषयक कार्यशाळेचे उद्घाटन करताना प्र-कुलगुरू डॉ. पी.एस. पाटील. सोबत (डावीकडून) डॉ. एस.डी. डेळेकर, डॉ. के.एम. गरडकर, डॉ. जी.एस. गोकावी आणि डॉ. ए.व्ही. घुले.
शिवाजी विद्यापीठात आयोजित 'आंतरराष्ट्रीय संशोधन करिअर संधी'विषयक कार्यशाळेत बोलताना प्र-कुलगुरू डॉ. पी.एस. पाटील. व्यासपीठावर (डावीकडून)डॉ. ए.व्ही. घुले, डॉ. जी.एस. गोकावी, डॉ. के.एम. गरडकर आणि डॉ. एस.डी. डेळेकर.
कार्यशाळेस उपस्थित शिक्षक व संशोधक विद्यार्थी.
कोल्हापूर, दि. २४
फेब्रुवारी:
शिवाजी विद्यापीठातील संशोधकांना आंतरराष्ट्रीय स्तरावर व्यापक करिअर संधी उपलब्ध
आहेत. त्या संधींची माहिती घेऊन त्यांचा लाभ घेण्याची मानसिकता विद्यार्थ्यांत
निर्माण होणे आवश्यक आहे, असे प्रतिपादन शिवाजी विद्यापीठाचे प्र-कुलगुरू डॉ.
पी.एस. पाटील यांनी केले.
विद्यापीठाच्या
इंटरनॅशनल अफेअर्स सेल आणि रसायनशास्त्र अधिविभाग यांच्या संयुक्त विद्यमाने विद्यापीठात
पीएच.डी. संशोधन करीत असलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी ‘परदेशातील संशोधनविषयक करिअर संधी’ या विषयावर नुकतीच कार्यशाळा
आयोजित करण्यात आली. या कार्यशाळेच्या उद्घाटन प्रसंगी डॉ. पाटील बोलत होते.
प्र-कुलगुरू
डॉ. पाटील म्हणाले, परदेशामध्ये मूलभूत संशोधनासह उपयोजित संशोधनाच्या करिअर संधी
मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध आहेत. आपण आपल्या संशोधनाची जागतिक स्तरावर सुरू असलेल्या
संशोधनाशी सांगड घातली पाहिजे. जेणे करून त्याची दखल घेतली जाईल आणि या संधींचे
महाद्वार आपल्यासाठी खुले होईल. संयुक्त संशोधन प्रकल्पांचीही मोठी संधी आहे.
जागतिक स्तरावरील उद्योगांनाही नवनवे संशोधन हवे आहे. त्यासाठी आपण आपले इंग्रजी भाषाज्ञान
आणि आत्मविश्वास उंचावला पाहिजे. त्या बळावर आपल्यातील उणेपणाची भावना कमी होऊन
आंतरराष्ट्रीय करिअर संधींना आपण मोठ्या आत्मविश्वासाने सामोरे जाऊ शकतो. त्या
दृष्टीने विद्यापीठातील संशोधकांनी प्रयत्न करण्याची गरज आहे.
यावेळी प्रा. एस. डी डेळेकर यांनी परदेशात उपलब्ध फेलोशिपविषयीविस्तृत माहिती दिली.
इंटरनॅशनल अफेअर्स सेलचे समन्वयक डॉ. ए. व्ही. घुले यांनी व्यावसायिक पद्धतीने सीव्ही कसा लिहावा, संवाद कौशल्ये विकास याविषयी
माहिती दिली. यावेळी रसायनशास्त्रातील
विभागप्रमुख डॉ. जी.एस.गोकावी, डॉ. डी.एस. भांगे यांनीही मार्गदर्शन केले. प्रा. के.एम. गरडकर, प्रा. पी.व्ही.अनभुले,प्रा. एस.पी.हंगीरगेकर,प्रा.के.के.शर्मा,डॉ.एस.एन. तायडे,डॉ.एस.ए.संकपाळ व
रसायनशास्त्र अधिविभागातील शिक्षक,प्रवेशित पीएच. डी. विद्यार्थी व
परदेशी पीएच.डी. विद्यार्थी उपस्थित होते. ऋतूजा चव्हाण यांनी प्रास्ताविक
केले. डॉ. घुले यांनी आभार
मानले.
शिवाजी विद्यापीठात युसिक-सीएफसीमार्फत आयोजित कार्यशाळेत मार्गदर्शन करताना डॉ. पी.एन. वासंबेकर.
कार्यशाळेत सहभागी अभ्यासक, संशोधक.
शिवाजी
विद्यापीठाच्या ‘युसिक’मध्ये चार दिवसीय कार्यशाळेस
प्रारंभ
कोल्हापूर, दि. २३ फेब्रुवारी:पदार्थ विश्लेषण ही एक जटिल
प्रक्रिया असून प्रयोगशाळा, उद्योग, तंत्रज्ञान अशा अनेकविध क्षेत्रांमध्ये
अत्यावश्यक म्हणून गणली जाते. शिवाजी विद्यापीठ आपल्या अत्याधुनिक कुशल
तंत्रज्ञांच्या जोरावर पदार्थ विश्लेषणात्मक संशोधन- अभ्यासात अग्रेसर राहिले आहे,
असे प्रतिपादन विद्यापीठाच्या इलेक्ट्रॉनिक्स अधिविभागाचे प्रा. पी.एन. वासंबेकर
यांनी केले.
शिवाजी विद्यापीठाच्या शास्त्रीय उपकरणे केंद्र (युसिक) व सर्वसाधारण सुविधा
केंद्र (सीएफसी) यांच्यामार्फत चार दिवसीय प्रशिक्षण कार्यशाळेस काल (दि. २२) प्रारंभ
झाला. विद्यापीठ अनुदान आयोगाच्या स्ट्राईड कार्यक्रमांतर्गत ही कार्यशाळा आयोजित
करण्यात आली आहे. या कार्यशाळेत मार्गदर्शन करताना प्रा. वासंबेकर बोलत होते.
प्रा. वासंबेकर म्हणाले, विद्यापीठाच्या युसिक व सीएफसी मधील अत्याधुनिक
उपकरणे व येथे चालणारे उपक्रम केवळ शैक्षणिक क्षेत्रासाठीच नव्हे, तर औद्योगिक
तसेच तंत्रज्ञान निर्मितीच्या कामासाठी नक्कीच उपयुक्त ठरणारे आहेत. त्या दृष्टीने
अभ्यासक, संशोधकांसोबतच औद्योगिक आस्थापनांनीही येथील सुविधेचा अधिकाधिक उपयोग
करून घेणे आवश्यक आहे.
यावेळी युसिक-सीएफसीमध्ये उपलब्ध उपकरणे व सुविधांची माहिती देताना सीएफसी
विभागप्रमुख प्रा. आर.जी. सोनकवडे म्हणाले, पदार्थ विश्लेषणासाठी आवश्यक असणारी
बहुतेक सारी सामग्री व उपकरणे युसिक-सीएफसीमध्ये उपलब्ध आहेत. यामध्ये फॉरियर
ट्रान्सफॉर्म इन्फ्रारेड स्पेक्ट्रोमीटर, गॅस क्रोमॅटोग्राफी मास स्पेक्ट्रोमीटर,
थर्मल ग्रॅव्हीमॅट्रिक- डिफरन्शियल एनालिसीस- डिफरन्शियल स्कॅनिंग कॉलॉरीमीटर,
इंडक्टीव्हली कपल्ड प्लाझ्मा ऑप्टीकल एमिशन स्पेक्ट्रोस्कोप, मायक्रोवेव्ह
डायजेस्टीव्ह सिस्टीम आणि पार्टिकल साइझ एनालायझर विथ झेटा पोटॅन्शियल आदी
उपकरणांचा समावेश आहे. अलीकडेच त्यात एक्स-रे डिफ्रॅक्टोमीटर (एक्सआरडी
एडव्हान्स्ड डी८), व्हेक्टर नेटवर्क एनालायझर (व्हीएनए), अल्ट्रा सेंट्रिफ्युज,
बायो-एटॉमिक फोर्स मायक्रोस्कोप (बायो-एएफएम) आणि मायक्रो-रामन स्पेक्ट्रोमीटर या
उपकरणांची भर पडली आहे. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे वैज्ञानिक विश्लेषणासाठी
अत्यावश्यक असणारी पण सहजासहजी उपलब्ध न होणारी एक्स-रे फोटोइलेक्ट्रॉन
स्पेक्ट्रोस्कोप (एक्सपीएस) आणि ट्रान्समिशन इलेक्ट्रॉन स्पेक्ट्रोस्कोप (टीईएम)
ही उपकरणेही सीएफसीमध्ये उपलब्ध झाली असून लवकरच ती कार्यान्वित करण्यात येणार
आहेत. ही आपल्या विभागातील संशोधकांसाठी मोठी उपलब्धी असून येथील सुविधांचा लाभ
घेण्यासाठी पुढे येण्याची गरज आहे.
सदर प्रशिक्षण कार्यशाळेमध्ये युसिक व सीएफसीमधील उपलब्ध विविध वैज्ञानिक
उपकरणांच्या वापराबाबत माहिती देण्यात येणार आहे. त्यामध्ये विशेषतः एक्स-रे डिफ्रॅक्टोमीटर
(एक्सआरडी) आणि व्हेक्टर नेटवर्क एनालायझर (व्हीएनए) या आधुनिक उपकरणांची माहिती व
प्रशिक्षण देण्यात येणार आहे.
विविध उपकरणांच्या दुरुस्ती व देखभालीविषयी उत्कृष्ट सेवा प्रदान करणे,
सीएफसीमधील विश्लेषणात्मक सुविधा विद्यापीठ अधिविभाग व संलग्नित महाविद्यालयांतील
विज्ञान विभागांना प्रदान करणे, प्रयोगशाळा सहाय्यक, तांत्रिक कर्मचारी यांना
प्रयोगशाळेतील उपकरणांची दुरुस्ती व देखभाल याविषयी अवगत करणे यासाठी युसिक व
सीएफसी विभाग कार्यरत असून सदर कार्यशाळेमुळे शिक्षक, संशोधक, अभ्यासकांना
तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनाखाली येथे उपलब्ध विविध उपकरणांची व संबंधित विषयाची सखोल
माहिती समजावून देण्यात येणार आहे. विद्यापीठाच्या इलेक्ट्रॉनिक्स अधिविभागाचे
प्रा. पी.एन. वासंबेकर, पदार्थविज्ञान अधिविभागाच्या प्रा. विजया पुरी, प्रा.
आर.जी. सोनकवडे, आर.आय.टी., इस्लामपूरचे डॉ. ए.बी. काकडे, वैज्ञानिक अधिकारी डॉ.
जे.बी. यादव यांच्यासह संबंधित उपकरणांचे अभियंते यांचा समावेश आहे.
