उदय कुलकर्णी यांच्या पत्रकारितेत ‘नाही रे’ वर्गाचे प्रतिबिंब: वासुदेव कुलकर्णी

शिवाजी विद्यापीठात ‘उदय कुलकर्णी यांची पत्रकारिता’ या विषयावर बोलताना ज्येष्ठ संपादक वासुदेव कुलकर्णी.

शिवाजी विद्यापीठात ‘उदय कुलकर्णी यांची पत्रकारिता’ या विषयावर बोलताना ज्येष्ठ संपादक वासुदेव कुलकर्णी. शेजारी डॉ. शिवाजी जाधव.

शिवाजी विद्यापीठात आयोजित विशेष व्याख्यान प्रसंगी दिवंगत ज्येष्ठ पत्रकार उदय कुलकर्णी यांना भावपूर्ण आदरांजली वाहण्यात आली.

(व्याख्यानाची लघुचित्रफीत)

कोल्हापूर, दि. ३० ऑक्टोबर: दिवंगत ज्येष्ठ पत्रकार उदय कुलकर्णी यांनी सातत्याने वंचित समूह घटकांचे प्रश्न मांडले. त्यांच्या पत्रकारितेमध्ये नेहमीच ‘नाही रे’ वर्गाचे प्रतिबिंब उमटत आले, असे प्रतिपादन ज्येष्ठ पत्रकार व संपादक वासुदेव कुलकर्णी यांनी केले. शिवाजी विद्यापीठाच्या मास कम्युनिकेशन विभागामध्ये ‘उदय कुलकर्णी यांची पत्रकारिता’ या विषयावरील विशेष व्याख्यानात ते बोलत होते. 

कुलकर्णी म्हणाले, ज्या ठिकाणी अन्याय असेल तिथे उदय कुलकर्णी जात असत. अन्यायग्रस्तांचे प्रश्न समजून घेऊन ते वर्तमानपत्राच्या माध्यमातून लोकांपर्यंत पोहोचवत असत. देवदासी प्रथा, अंधश्रद्धा निर्मूलन, धरणग्रस्त आदी वंचित, दुर्लक्षित घटकांचे अनेक प्रश्न त्यांनी मांडले. त्यांची पत्रकारिता मूल्यांशी एकनिष्ठ होती. अनेक सामाजिक चळवळींना पत्रकारितेच्या माध्यमातून त्यांनी पाठबळ दिले. पर्यावरण, निसर्ग संवर्धन आणि विज्ञान हे विषय नेहमीच त्यांच्या पत्रकारितेच्या केंद्रस्थानी राहिले. कोल्हापुरात प्रेस क्लबची स्थापना करण्यापासून ते नर्मदा बचाव आंदोलनापर्यंत अनेक उपक्रमांमध्ये आणि सामाजिक लढ्यांमध्ये उदय कुलकर्णी सक्रिय सहभागी होते.

ते म्हणाले, पत्रकारितेत तटस्थता हा गुण अत्यंत महत्त्वाचा असतो आणि तो उदय कुलकर्णी यांनी आयुष्यभर जपला. अनेक थोरामोठ्यांशी संबंध असले तरी हे संबंध त्यांनी बातमीदारीत कधीच येऊ दिले नाहीत. व्यक्तिगत मते आणि पत्रकारिता या दोन बाबी त्यांनी आयुष्यभर स्वतंत्र ठेवल्या, हे त्यांच्या पत्रकारितेचे वैशिष्ट्य आहे, असेही वासुदेव कुलकर्णी म्हणाले.

शोध पत्रकारितेची चर्चा अलीकडे केली जात आहे, परंतु 35 वर्षांपूर्वी उदय कुलकर्णी यांनी कोल्हापुरात शोध पत्रकारिता केली होती. अनेक सामाजिक संस्थांशी त्यांचे अत्यंत जवळचे संबंध होते. लोकांच्या प्रश्नांशी संबंधित लढणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीला आणि संस्था-संघटनाना ते बळ देत होते. त्यांची संपूर्ण पत्रकारिता ही लोकजीवनाशी एकरूप झालेली होती, असेही कुलकर्णी म्हणाले.

यावेळी निसर्ग मित्रचे अध्यक्ष अनिल चौगुले, दिलासा संस्थेच्या संचालिका डॉ. रूपा शहा, पत्रकार मतीन शेख आदींनी उदय कुलकर्णी यांच्याबाबतच्या भावना व्यक्त केल्या. विभागाचे समन्वयक डॉ. शिवाजी जाधव यांनी प्रास्ताविक केले. उदय कुलकर्णी यांच्या भगिनी सविता देशपांडे आणि विद्या दाभाडे यांच्यासह पत्रकारिता अधिविभागाचे माजी प्रमुख डॉ. रत्नाकर पंडित, मराठी अधिविभागाचे प्रमुख डॉ. रणधीर शिंदे, बाजीराव कांबळे, विलास पंदारे,  डॉ. सुमेधा साळुंखे, जयप्रकाश पाटील, अनुप जत्राटकर यांच्यासह विद्यार्थी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

 

पश्चिम विभागीय आंतरविद्यापीठ वेटलिफ्टिंग स्पर्धेत शिवाजी विद्यापीठाला उपविजेतेपद

पश्चिम विभागीय आंतरविद्यापीठ महिला वेटलिफ्टिंग स्पर्धेत सर्वसाधारण उपविजेतेपद पटकावणारा शिवाजी विद्यापीठाचा संघ.

कोल्हापूर, दि. २९ ऑक्टोबर: गुजरातमधील सकलचंद पटेल विद्यापीठ येथे सुरू असलेल्या पश्चिम विभागीय आंतरविद्यापीठ महिला वेटलिफ्टिंग स्पर्धेत शिवाजी विद्यापीठाच्या खेळाडूंनी तीन सुवर्ण आणि एका रौप्य पदकाची कमाई करीत सर्वसाधारण उपविजेतेपद पटकावले.

या स्पर्धेत शिवाजी विद्यापीठाच्या अस्मिता ढोणे (५३ किलो), श्रावणी जाधव (५७ किलो) आणि ईश्वरी पोवार (८६ किलो) यांनी सुवर्णपदके मिळविली. राजनंदिनी आमने हिने ७७ किलो वजनी गटात रौप्यपदक पटकावले. श्रद्धा होनमोरे (६९ किलो) हिने पाचवा, साक्षी सांदुगडे (५३ किलो) हिने सहावा, वेदिका टोले (४९ किलो) हिने नववा, तर प्राची देबाजे (८६ किलोवरील गट) हिने बारावा क्रमांक मिळविला.

या स्पर्धेतील कामगिरीच्या आधारे विद्यापीठाच्या सहा खेळाडूंची निवड येत्या ४ ते ९ डिसेंबर २०२६ या कालावधीत ओडिशातील कलिंगा विद्यापीठ येथे होणाऱ्या अखिल भारतीय आंतरविद्यापीठ वेटलिफ्टिंग स्पर्धेसाठी झाली आहे.

या यशस्वी खेळाडूंना विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. राजनीश कामत, प्र-कुलगुरू डॉ. ज्योती जाधव, कुलसचिव डॉ. विलास शिंदे आणि क्रीडा संचालक डॉ. शरद बनसोडे यांचे प्रोत्साहन लाभले. देवचंद महाविद्यालयाचे डॉ. रवींद्र चव्हाण यांनी संघ व्यवस्थापक म्हणून तर श्री शहाजी छत्रपती महाविद्यालयाचे डॉ. प्रशांत पाटील यांनी प्रशिक्षक म्हणून काम पाहिले.

झेक प्रजासत्ताकच्या संशोधन केंद्र शिष्टमंडळाची शिवाजी विद्यापीठास भेट

झेक प्रजासत्ताकच्या रिसर्च सेंटरचे संचालक विट डोकल यांचे शिवाजी विद्यापीठात स्मृतिचिन्ह देऊन स्वागत करताना कुलगुरू डॉ. राजनीश कामत. सोबत (डावीकडून) डॉ. आसावरी जाधव, प्र-कुलगुरू डॉ. ज्योती जाधव आणि ललित पाटील.

कोल्हापूर, दि. २८ ऑक्टोबर: झेक प्रजासत्ताकच्या इंटरनॅशनल न्यूरोडिजेनेरेटिव्ह डिसऑर्डर रिसर्च सेंटरच्या (INDRC) प्रतिनिधींनी शिवाजी विद्यापीठाला भेट देऊन संशोधनातील आंतरराष्ट्रीय सहकार्याच्या संभाव्य संधींबाबत चर्चा केली.

संशोधनातील आंतरराष्ट्रीय सहकार्य, ज्ञानाची देवाणघेवाण आणि आंतरविद्याशाखीय समन्वयाच्या माध्यमातून संशोधनाच्या नव्या संधी निर्माण करण्याच्या दृष्टीने शिवाजी विद्यापीठास काल झेक प्रजासत्ताक येथील इंटरनॅशनल न्यूरोडीजेनेरेटिव्ह डिसऑर्डर रिसर्च सेंटरचे संचालक विट डोकल आणि संस्थेचे एथिक्स अँड सिक्युरिटी मॅनेजर ललित पाटील यांनी भेट दिली. कुलगुरू डॉ. राजनीश कामत, प्र-कुलगुरू डॉ. ज्योती जाधव यांच्यासमवेत त्यांनी संशोधन क्षेत्रातील परस्पर सहकार्य, संस्थात्मक समन्वय आणि भविष्यातील सहकार्याच्या संभाव्य दिशांवर विचारविनिमय केला.

यावेळी कुलगुरू डॉ. कामत म्हणाले, आंतरराष्ट्रीय संशोधन संस्थांसमवेत संवाद वाढविणे आणि विविध शैक्षणिक क्षेत्रांतील कौशल्यांचा परस्परपूरक उपयोग करण्याचे शिवाजी विद्यापीठाचे धोरण आहे. त्या दृष्टीने या संवादाला मोठे महत्त्व आहे.

विद्यापीठाच्या पर्यावरणशास्त्र अधिविभागाच्या प्रमुख डॉ. आसावरी जाधव यांनी स्वागत व प्रास्ताविक केले. संगणकशास्त्र विभागाचे सहाय्यक प्राध्यापक तथा राष्ट्रीय सेवा योजना संचालक डॉ. कबीर खराडे उपस्थित होते. विविध शैक्षणिक विभागांतील प्रतिनिधींच्या सहभागामुळे या चर्चेला आंतरविद्याशाखीय सहकार्याचीही व्यापक पार्श्वभूमी लाभली. डॉ. सोनल चोंदे यांनी आभार मानले.

उद्योग-विद्यापीठ सहकार्यातून विद्यार्थ्यांना कौशल्याधारित शिक्षणाच्या संधी: कुलगुरू डॉ. राजनीश कामत

शिवाजी विद्यापीठाचा ग्रीन सोल्युशन्स इंडस्ट्रीजसमवेत सामंजस्य करार

शिवाजी विद्यापीठ आणि ग्रीन इंडस्ट्रीज सोल्युशन्स यांच्यादरम्यान झालेल्या सामंजस्य कराराच्या प्रतींचे हस्तांतर करताना कुलसचिव डॉ. विलास शिंदे आणि सागर अहिवाळे व आरती भोसले. सोबत कुलगुरू डॉ. राजनीश कामत, प्र-कुलगुरू डॉ. ज्योती जाधव आणि डॉ. आसावरी जाधव.

कोल्हापूर, दि. २८ ऑक्टोबर: विद्यार्थ्यांना केवळ पुस्तकी ज्ञान न देता उद्योगक्षेत्रातील प्रत्यक्ष अनुभव, अद्ययावत तंत्रज्ञानाचे ज्ञान आणि रोजगाराभिमुख कौशल्ये आत्मसात करण्याची संधी उपलब्ध करून देणे, आजच्या शिक्षणप्रणालीत अभिप्रेत आहे. विद्यापीठातील शैक्षणिक व संशोधनविषयक क्षमता आणि उद्योगक्षेत्रातील व्यावहारिक अनुभव यांची सांगड घातल्यास विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासह संशोधनालाही नवी दिशा मिळू शकते, असे प्रतिपादन शिवाजी विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. राजनीश कामत यांनी केले.

शिवाजी विद्यापीठ आणि पुणे येथील ग्रीन सोल्युशन्स इंडस्ट्रीज प्रा. लि. यांच्यात काल झालेल्या सामंजस्य करारावेळी ते अध्यक्षस्थानावरून बोलत होते. ते म्हणाले, विद्यार्थ्यांना औद्योगिक प्रशिक्षण, प्रात्यक्षिक अनुभव आणि कौशल्याधारित शिक्षणाच्या संधी उपलब्ध करून देण्याच्या दृष्टीने हा करार महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे. बदलत्या औद्योगिक गरजा आणि रोजगाराच्या संधी लक्षात घेऊन विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष कार्यक्षेत्राचा अनुभव मिळाल्यास त्यांची व्यावसायिक तयारी अधिक सक्षम होण्यास मदत होईल. तसेच, विद्यापीठ आणि उद्योग यांच्यातील सहकार्यामुळे ज्ञानाचे व्यावहारिक उपयोगात रूपांतर करण्याच्या संधीही वाढतील, अशी अपेक्षाही त्यांनी व्यक्त केली.

विद्यापीठाच्या प्र-कुलगुरू डॉ. ज्योती जाधव यांनी मार्गदर्शनपर मनोगत व्यक्त केले. त्या म्हणाल्या, विद्यापीठाच्या शैक्षणिक आणि संशोधनविषयक कार्याला अधिक व्यापक स्वरूप देण्यासाठी विविध संस्था, उद्योग आणि संशोधन केंद्रांशी सहकार्य वाढविणे आवश्यक आहे. अशा सहकार्यातून ज्ञानाची देवाणघेवाण, संशोधनाला व्यावहारिक दिशा आणि परस्पर सहकार्याच्या नव्या संधी उपलब्ध होऊ शकतात.

ग्रीन सोल्युशन्स ग्रुपचे व्यवस्थापकीय संचालक सागर अहिवाळे यांनी संस्थेच्या कार्याची माहिती दिली. उद्योगक्षेत्रातील अनुभव आणि विद्यापीठातील शैक्षणिक व संशोधनविषयक कौशल्य यांच्या परस्परपूरक वापरातून विद्यार्थ्यांसाठी प्रशिक्षणाच्या आणि ज्ञानविस्ताराच्या नव्या संधी निर्माण होऊ शकतात, या दृष्टीने या सहकार्याला महत्त्व असल्याचे त्यांनी सांगितले.

यावेळी कुलसचिव डॉ. विलास शिंदे आणि श्री. अहिवाळे यांनी सामंजस्य करारावर स्वाक्षरी केल्या. यावेळी पर्यावरणशास्त्र अधिविभागाच्या प्रमुख डॉ. आसावरी जाधव, ग्रीन सोल्युशन्सच्या आरती भोसले आणि विद्युलता पाटील उपस्थित होत्या.

जागतिक आघाडीच्या दोन टक्के संशोधकांत शिवाजी विद्यापीठाचे २३ संशोधक

प्र-कुलगुरू डॉ. ज्योती जाधव, माजी प्र-कुलगुरू डॉ. प्रमोद पाटील यांचा समावेश

प्र-कुलगुरू डॉ. ज्योती जाधव

कोल्हापूर, दि. १० ऑक्टोबर: जागतिक आघाडीच्या दोन टक्के संशोधकांची या वर्षाची यादी अमेरिकेतील स्टॅनफोर्ड विद्यापीठाने जाहीर केली असून त्यामध्ये शिवाजी विद्यापीठाच्या प्र-कुलगुरू डॉ. ज्योती जाधव यांच्यासह २३ संशोधक, प्राध्यापकांना मानांकन प्राप्त झाले आहे. विशेष म्हणजे या यादीत माजी संशोधक विद्यार्थ्यांनाही स्थान लाभले आहे.

स्टॅनफोर्ड विद्यापीठाच्या जागतिक स्तरावरील दोन टक्के आघाडीच्या संशोधकांच्या यादीमध्ये शिवाजी विद्यापीठाच्या संशोधकांनी आपले स्थान सातत्यपूर्ण पद्धतीने कायम राखले आहे. यंदाही त्यांना पुनर्मानांकन लाभले आहे. या यादीमध्ये विद्यापीठाच्या प्र-कुलगुरू डॉ. ज्योती जाधव (जैवरसायनशास्त्र), माजी प्र-कुलगुरू प्रा. प्रमोद पाटील (पदार्थविज्ञान), प्रा. केशव राजपुरे (पदार्थविज्ञान), डॉ. सागर डेळेकर (रसायनशास्त्र), प्रा. ए.व्ही. राव (पदार्थविज्ञान), प्रा. संजय गोविंदवार (पदार्थविज्ञान), प्रा. चंद्रकांत भोसले (पदार्थविज्ञान), डॉ. आण्णासाहेब मोहोळकर (पदार्थविज्ञान), प्रा. हेमराज यादव (रसायनशास्त्र), डॉ. सचिन ओतारी (नॅनोतंत्रज्ञान), प्रा. कल्याणराव गरडकर (रसायनशास्त्र), प्रा. तुकाराम डोंगळे (इलेक्ट्रॉनिक मटेरियल्स), डॉ. सुशीलकुमार जाधव (पदार्थविज्ञान), प्रा. विश्वास बापट (जैवतंत्रज्ञान), डॉ. नीलेश तरवाळ (पदार्थविज्ञान), प्रा. अनिल घुले (रसायनशास्त्र), डॉ. कृष्णा पवार (पदार्थविज्ञान), डॉ. तेजस्विनी भट (पदार्थविज्ञान) आणि डॉ. मानसिंग टाकळे (पदार्थविज्ञान) यांचा समावेश आहे. याशिवाय, या यादीत डॉ. सचिन भालेकर (गणित), डॉ. संजय लठ्ठे (पदार्थविज्ञान), डॉ. विठोबा पाटील (पदार्थविज्ञान) आणि डॉ. शरदराव व्हनाळकर (पदार्थविज्ञान) या माजी विद्यार्थी, शिक्षकांचाही समावेश आहे.

करिअर परफॉर्मन्स अर्थात सार्वकालिक कामगिरीच्या यादीत प्र-कुलगुरू डॉ. ज्योती जाधव, डॉ. प्रमोद पाटील, डॉ. सुशीलकुमार जाधव, डॉ. केशव राजपुरे, निवृत्त शिक्षक डॉ. ए. व्यंकटेश्वरा राव, डॉ. सी.डी. लोखंडे, डॉ. चंद्रकांत भोसले, डॉ. संजय गोविंदवार, डॉ. विश्वास बापट यांचा समावेश आहे.

‘स्कोपस’ डेटाबेसवर आधारित ‘एल्सव्हिअर’ने तयार केलेल्या या यादीसाठी सन १९६० ते २०२६ या कालावधीमध्ये संशोधकीय योगदान देणाऱ्या संशोधकांचा सार्वकालिक कामगिरी आणि वार्षिक कामगिरी अशा दोन निकषांवर विचार करण्यात आला आहे. २२ विज्ञान विषय आणि १७६ उपविषयांमधील संशोधनाची दखल त्याअंतर्गत घेतली गेली आहे. शोधनिबंधांची संख्या आणि दर्जा, संशोधन पत्रिकेचा दर्जा, शोधनिबंधाला प्राप्त झालेली सायटेशन्स, एकच लेखक असणारे शोधनिबंध, स्वतःची सायटेशन्स वगळून असणारे शोधनिबंध अशा अनेक काटेकोर निकषांवर आधारित ही यादी जाहीर केली जाते.

महत्त्वाची बाब म्हणजे २०२६च्या जागतिक आघाडीच्या २% संशोधकांच्या डेटाबेसमध्ये शिवाजी विद्यापीठाच्या पदार्थविज्ञान अधिविभागाच्या सर्वाधिक संशोधकांनी स्थान मिळविले आहे. ही विद्यापीठाच्या दृष्टीने अत्यंत भूषणावह बाब आहे.

 

संशोधनातील सातत्यपूर्ण कामगिरीचे फलित: कुलगुरू डॉ. राजनीश कामत

शिवाजी विद्यापीठातील संशोधक सलगपणे दरवर्षी जागतिक आघाडीच्या दोन टक्के संशोधकांच्या यादीमध्ये स्थान प्राप्त करीत आहेत. त्याला त्यांची सातत्यपूर्ण संशोधकीय कामगिरी कारणीभूत आहे. ही बाब विद्यापीठासाठी अत्यंत बहुमानास्पद असून नवसंशोधकांना प्रेरणा देणारी आहे. या सर्व संशोधकांचे मी मनापासून अभिनंदन करतो. यापुढील काळातही त्यांच्याकडून आणि त्यांच्या विद्यार्थ्यांकडून अशीच उज्जवल कामगिरी नोंदविली जावी, यासाठी त्यांना शुभेच्छाही देतो, अशा शब्दांत कुलगुरू डॉ. राजनीश कामत यांनी या संशोधकांचे कौतुक केले आहे.

जातिभेद आणि स्त्री-पुरुष विषमता हे राष्ट्रीय एकात्मतेसमोरील प्रमुख अडथळे: ज्ञानेश्वर बंडगर महाराज

शिवाजी विद्यापीठात आयोजित व्याख्यानात बोलताना ज्ञानेश्वर बंडगर महाराज.

शिवाजी विद्यापीठात आयोजित व्याख्यानात बोलताना ज्ञानेश्वर बंडगर महाराज. मंचावर (डावीकडून) डॉ. मुरलीधर भानारकर, प्र-कुलगुरू डॉ. ज्योती जाधव आणि डॉ. चेतना सोनकांबळे.

कोल्हापूर, दि. ९ ऑक्टोबर: सामाजिक समतेतूनच राष्ट्रीय एकात्मतेचा पाया भक्कम होतो. समाजातील जातिभेद आणि स्त्री-पुरुष विषमता दूर केल्याशिवाय खऱ्या अर्थाने राष्ट्रीय एकता, एकात्मता निर्माण होऊ शकत नाही. त्यामुळे या विषमतेचे उच्चाटन करणे आवश्यक आहे, असे प्रतिपादन ज्ञानेश्वर बंडगर महाराज यांनी केले.

शिवाजी विद्यापीठाच्या सामाजिक समावेशन अभ्यास केंद्राच्या वतीने आयोजित कै. कासुबाई यलबाजी ममता तुकाराम मंगल स्मृती व्याख्यानमालेत ‘सामाजिक समता व राष्ट्रीय एकता’ या विषयावर ते बोलत होते. विद्यापीठाच्या प्र-कुलगुरू डॉ. ज्योती जाधव कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी होत्या.

बंडगर महाराज म्हणाले, महाराष्ट्रातील भक्ती आणि वारकरी परंपरेने सामाजिक समतेचा विचार सातत्याने मांडला आहे. राष्ट्रातील नागरिकांमध्ये परस्परांप्रती बंधुभाव, समानतेची भावना आणि एकत्व निर्माण झाल्याशिवाय राष्ट्रनिर्मितीची प्रक्रिया पूर्ण होऊ शकत नाही. छत्रपती शिवाजी महाराज, राजर्षी शाहू महाराज, महात्मा जोतिराव फुले आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या विचारांमध्ये सामाजिक समता आणि राष्ट्रीय एकात्मतेचा मूलभूत आशय आहे.

देशाच्या प्राचीन इतिहासात भगवान बुद्ध, भगवान महावीर आणि सिद्ध परंपरेने सामाजिक समतेच्या प्रस्थापनेसाठी महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. महात्मा फुले यांनी मांडलेला एकत्वाचा विचार आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी जातिव्यवस्थेच्या निर्मूलनासाठी केलेले वैचारिक कार्य हे समताधिष्ठित समाजनिर्मितीसाठी मार्गदर्शक ठरणारे आहे. जातिव्यवस्था ही केवळ सामाजिक विषमतेपुरती मर्यादित नसून तिचा आर्थिक विषमतेशीही घनिष्ठ संबंध आहे. त्यामुळे जातिव्यवस्थेचे समूळ उच्चाटन करणे आवश्यक आहे. त्यासाठी धार्मिक, सांस्कृतिक आणि राजकीय क्षेत्रांत परिवर्तन घडवून आणणे गरजेचे आहे. सामाजिक समतेचा विचार प्रत्यक्ष व्यवहारात रुजल्यास राष्ट्रीय एकात्मता अधिक दृढ होईल, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.

अध्यक्षीय मनोगतात प्र-कुलगुरू डॉ. ज्योती जाधव म्हणाल्या, सामाजिक समावेशन केंद्राच्या माध्यमातून विद्यापीठ समाजातील विविध घटकांना जोडून घेण्याबरोबरच त्यांना मुख्य प्रवाहात ओळख प्रदान करण्यासाठी प्रयत्नशील आहे. येथील व्याख्यानांमुळे वैचारिक प्रबोधनासोबतच मानसिक समाधानही लाभते.

अभ्यास केंद्राचे संचालक डॉ. मुरलीधर भानारकर यांनी स्वागत व प्रास्ताविक केले. अविनाश भाले यांनी आभार मानले. यावेळी डॉ. चेतना सोनकांबळे, डॉ. किरण पवार, डॉ. विद्यानंद खंडागळे, डॉ. किशोर खिलारे, उदय पोवार, डॉ. युवराज कदम, डॉ. रामचंद्र पवार, राजेश मेश्राम, दिनेश उथळे, डॉ. अनमोल कोठडिया, यश आंबोळे, विश्वजीत गुरव, शरद पाटील, माऊली पांढरे आणि दत्ता घुटूकडे यांच्यासह विद्यापीठातील विविध अधिविभागांचे प्राध्यापक, संशोधक विद्यार्थी आणि सामाजिक कार्यकर्ते उपस्थित होते.

“आयडियाज् टुडे, इनोव्हेशन्स टुमारो, इम्पॅक्ट फॉरेव्हर”

शिवाजी विद्यापीठात ‘नॅनोस्पार्क’मध्ये ७५ संशोधक विद्यार्थ्यांचा सहभाग

 

प्रख्यात शास्त्रज्ञ डॉ. बाबुल कुमार, डॉ. जे नित्यानंदन आणि डॉ. प्रकाश वडगावकर यांच्यासमवेत 'नॅनोस्पार्क २०२६' या संशोधन उपक्रमात सहभागी झालेले संशोधक विद्यार्थी.

कोल्हापूर, दि. ९ ऑक्टोबर: विद्यार्थ्यांमधील संशोधनगुणांना प्रेरणा देण्यासाठी शिवाजी विद्यापीठातील स्कूल ऑफ नॅनोसायन्स अँड बायोटेक्नॉलॉजी अधिविभागातर्फे “आयडियाज टुडे, इनोव्हेशन्स टुमारो, इम्पॅक्ट फॉरेव्हर” या घोषवाक्यासह 'नॅनोस्पार्क २०२६' या विशेष संशोधनपर उपक्रमाचे आयोजन करण्यात आले. 'आविष्कार' संशोधन स्पर्धेच्या पार्श्वभूमीवर “इग्नायटिंग यंग माइंड्स फॉर आविष्कार” या संकल्पनेवर आधारित या उपक्रमात ७५ संशोधक विद्यार्थ्यांनी आपल्या नाविन्यपूर्ण वैज्ञानिक प्रकल्पांचे सादरीकरण केले. त्यामध्ये ५ वैज्ञानिक मॉडेल्स आणि २६ वैज्ञानिक पोस्टर्स यांचा समावेश होता.

या वैज्ञानिक सादरीकरणासाठी एकूण ६ विद्याशाखांमधील विषय देण्यात आले. यामध्ये मानव्यविद्या व ललितकला, वाणिज्य व विधी, केवल विज्ञान, कृषी, अभियांत्रिकी आणि वैद्यकीय शाखा या क्षेत्रांचा समावेश होता. यात पदवीस्तरीय, पदव्युत्तर आणि पीएच.डी. स्तरीय संशोधक विद्यार्थ्यांनी भाग घेतला.

विद्यार्थ्यांच्या संशोधन सादरीकरणाचे राष्ट्रीय स्तरावरील शास्त्रज्ञांकडून मूल्यांकन व परीक्षण करण्यात आले. त्यासाठी पुण्याच्या सीएसआयआर- राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाळा येथील प्रख्यात शास्त्रज्ञ डॉ. बाबुल प्रसाद, डॉ. जे. नित्यानंदन आणि डॉ. प्रकाश वाडगावकर उपस्थित होते. शिवाजी विद्यापीठाच्या जैवरसायनशास्त्र अधिविभागातील प्राध्यापक व विद्यापीठाचे 'आविष्कार' समन्वयक डॉ. पंकज पवार यांनीही परीक्षक म्हणून जबाबदारी पार पाडली.

प्रकल्प सादरीकरणानंतर उपस्थित शास्त्रज्ञांनी विद्यार्थ्यांसमवेत सुमारे दोन तास थेट संवाद साधला. त्यांनी विद्यार्थ्यांना संशोधनातील आधुनिक आव्हाने, पेटंट्स आणि भविष्यातील संधींबद्दल मार्गदर्शन केले व शंकानिरसन केले.

शेवटच्या सत्रात उत्कृष्ट सादरीकरण करणाऱ्यांना पुरस्कार व प्रमाणपत्र देऊन गौरविण्यात आले. यामध्ये पदवीस्तरीय विभागातील ४ व पदव्युत्तर विभागातील ४ अशा एकूण ८ सादरीकरणांना पुरस्कार मिळाले. यामध्ये सहारा पटेल (B.Sc.-III), तन्मयी पाटील (B.Sc.-II), अंकित कुमार, तन्वी वडनाल, अंजली मायने (तिघेही B.Sc.-II), पूर्वा खरात, कावेरी पुजारी (B.Sc.-I), समृद्धी गावडे (M.Sc.-I), प्रज्वल पाटील (M.Sc.-I), लंगम्बा थानओजम (M.Sc.-I), प्रणव कांबळे (M.Sc.-II) यांचा समावेश आहे.

कार्यक्रम यशस्वी होण्यासाठी स्कूलचे संचालक प्रा. किरणकुमार शर्मा यांच्या मार्गदर्शनाखाली शिक्षक, शिक्षकेतर कर्मचारी तसेच विद्यार्थी स्वयंसेवकांनी परिश्रम घेतले.