Tuesday, 11 May 2021

विद्यापीठात राष्ट्रीय तंत्रज्ञान दिनानिमित्त

रामन स्पेक्ट्रोमीटरचे ऑनलाईन प्रशिक्षण


कोल्हापूर, दि. ११ मे: शिवाजी विद्यापीठाच्या संयुक्त सुविधा केंद्रातर्फे (कॉमन फॅसिलिटी सेंटर) राष्ट्रीय तंत्रज्ञान दिनानिमित्त रामन स्पेक्ट्रोमीटर वापराबाबत विशेष ऑनलाईन प्रशिक्षण देण्यात आले. 

रामन स्पेक्ट्रोमीटर हे पदार्थ विश्लेषणात्मक अभ्यासासाठी एक महत्त्वपूर्ण तंत्रज्ञान आहे. अधिविभागातील संशोधक विद्यार्थ्यांना याविषयी सखोल ज्ञान मिळावे याउद्देशाने प्रशिक्षण कार्यशाळेचे आयोजन करण्यात आले. या प्रशिक्षणाअंतर्गत रेनिशॉ युके सेल्स लिमिटेडचे अभियंते युवराज पाटील यांनी बेंगलोर येथून संशोधक विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन केले. युवराज पाटील यांनी उपकरणाची रचना, कार्यपद्धती याबद्दल सविस्तर माहिती दिली. तसेच, पदार्थविज्ञान अभ्यासाच्या दृष्टीने उपकरण अधिक प्रभावीपणे कसे वापरता येईल, यासंदर्भात मार्गदर्शन केले. कोरोनाच्या वाढत्या प्रादुर्भावामुळे विद्यापीठ व अधिविभाग बंद असताना विद्यार्थ्यांची संशोधकीय मानसिकता विचलित होऊ नये, यासाठी अशा सहज आणि मूलभूत उपक्रमांचे महत्त्व ओळखत विद्यापीठाने आयोजन केल्याबद्दलही त्यांनी कौतुक केले. या दोन दिवसीय प्रशिक्षणाचा लाभ कोल्हापूरसह सांगली, सातारा आणि  सोलापूर येथील विद्यार्थ्यांनीही घेतला. या प्रशिक्षणाचे आयोजन सीएफसी विभागप्रमुख डॉ. आर. जी. सोनकवडे यांनी केले.

भारताचे तीन महत्त्वाचे विज्ञान दिवस

भारताचे महान भौतिकशास्त्रज्ञ सर चंद्रशेखर वेंकट रामन यांनी २८ फेब्रुवारी १९२८ रोजी रामन इफेक्टचा शोध लावला. त्यासाठी त्यांना नोबेल पारितोषिकाने सन्मानित करण्यात आले. ३० ऑक्टोबर १९०९ हा भारताचे आण्विक शिल्पकार डॉ. होमी भाभा यांचा जन्मदिवस. तसेच, डॉ कलाम यांच्या मार्गदर्शनाखाली ११ मे १९९८ रोजी पोखरण येथे भारताने दुसरी अणुचाचणी यशस्वी केली. भारताच्या वैज्ञानिक वाटचालीच्या दृष्टीने अतिशय महत्त्वाच्या अशा या तीन घटनांच्या सन्मानार्थ देशभरात २८ फेब्रुवारी रोजी 'राष्ट्रीय विज्ञान दिवस', ३० ऑक्टोबर रोजी राष्ट्रीय 'शास्त्रज्ञ दिवस' तर ११ मे रोजी 'राष्ट्रीय तंत्रज्ञान दिवस' साजरा केला जातो.


शिवाजी विद्यापीठाच्या इनक्युबेशन केंद्रास

राज्य नवोपक्रम संस्थेकडून ‘उदयोन्मुख’ दर्जा

५० लाख रुपयांचा निधी मंजूर






कोल्हापूर, दि. ११ मे: शिवाजी विद्यापीठाच्या सेंटर फॉर इनोव्हेशन, इनक्युबेशन अँड लिंकेजिसला महाराष्ट्र शासनाच्या महाराष्ट्र राज्य नवोपक्रम संस्थेकडून उदयोन्मुख केंद्राचा दर्जा प्राप्त झाला असून त्याअंतर्गत सुमारे ५० लाख रुपयांचा निधी मंजूर झाला आहे. ही माहिती केंद्राचे संचालक डॉ. एम.एस. देशमुख यांनी दिली आहे.

डॉ. देशमुख यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, महाराष्ट्र राज्य नवोपक्रम संस्थेकडून राज्यातील विद्यापीठातील नवोपक्रम केंद्रांच्या विविध उपक्रमांना प्रोत्साहन देण्यात येते. संस्थेच्या आढावा बैठकीमध्ये विविध विद्यापीठांचे बिगिनर्स (प्राथमिक), इमर्जिंग (उदयोन्मुख) आणि लीडर (नेतृत्वकर्ता) अशी विभागणी करण्यात आली असून त्यामध्ये उदयोन्मुख प्रकारात शिवाजी विद्यापीठाच्या केंद्राचा समावेश करण्यात आला आहे.

याअंतर्गत शिवाजी विद्यापीठास दोन टप्प्यात मिळून एकूण ५० लाख रुपयांचा निधी मंजूर करण्यात आला असून पहिल्या टप्प्यात ३५ लाखांचा निधी वितरित करण्यात येणार आहे. याअंतर्गत नवीन स्टार्टअप उपक्रमांची सुरवात, विविध कार्यक्रम, कार्यशाळा, हॅकेथॉन इत्यादी उपक्रमांचे आयोजन, नवीन सहकार्य संधींचे विकसन, नवीन मेंटॉर्सना प्रशिक्षण, रोजगार निर्मितीस प्रोत्साहन आणि स्टार्टअप्सना बाह्य संस्थांकडून निधीप्राप्तीस प्रोत्साहन इत्यादी उपक्रम केंद्राकडून राबविण्यात येणार आहेत.

शिवाजी विद्यापीठास महाराष्ट्र राज्य नवोपक्रम संस्थेकडून लाभलेल्या दर्जाबद्दल कुलगुरू डॉ. डी.टी. शिर्के यांनी समाधान व्यक्त केले. ते म्हणाले, शिवाजी विद्यापीठाने सेंटर फॉर इनोव्हेशन, इनक्युबेशन अँड लिंकेजिस स्थापन करण्यामागे विद्यापीठ परिक्षेत्रातील ग्रामीण भागातील नवकल्पना निर्माण करणाऱ्या, काही वेगळ्या संकल्पनांवर काम करू इच्छिणाऱ्या युवकांना, नवउद्योजकांना प्रोत्साहन देण्याचा हेतू आहे. राज्य नवोपक्रम संस्थेकडून प्राप्त झालेला दर्जा आणि निधी यामुळे अशा नवसंकल्पनांना लॅब टू लँड अँड टू मार्केट असे मूर्त स्वरुप देणे शक्य होणार आहे. त्या दृष्टीने नजीकच्या काळात नवोपक्रम विकास व प्रोत्साहनाचे नियोजन केंद्रामार्फत करण्यात येईल.

Saturday, 1 May 2021

‘महाराष्ट्र दिन विशेष’ मुलाखत:

महाराष्ट्राकडून सदैव देशाचे ज्ञाननेतृत्व: डॉ. प्रकाश पवार

 

डॉ. प्रकाश पवार

('महाराष्ट्राच्या भवितव्याची दिशा' या मुलाखतीची ध्वनीचित्रफीत)


कोल्हापूर, दि. १ मे: महाराष्ट्राने सदैव देशाचे ज्ञाननेतृत्व केले आहे. देशाच्या सत्तेचा मार्ग हा उत्तरेतून जातो, असे म्हटले जाते; मात्र, देशाच्या ज्ञानाचा महामार्ग हा आजही महाराष्ट्रातूनच जातो, असे प्रतिपादन ज्येष्ठ राजकीय विचारवंत डॉ. प्रकाश पवार यांनी आज येथे केले.

महाराष्ट्र राज्य स्थापनेच्या ६१व्या वर्धापन दिनानिमित्त शिवाजी विद्यापीठाच्या शिव वार्ता या युट्यूब वाहिनीला महाराष्ट्राच्या भवितव्याची दिशा या विषयावर दिलेल्या विशेष मुलाखतीत ते बोलत होते. जनसंपर्क अधिकारी डॉ. आलोक जत्राटकर यांनी ही मुलाखत घेतली.

डॉ. प्रकाश पवार म्हणाले, राष्ट्रीय पातळीवर स्व. यशवंतराव चव्हाण यांच्यापासून ते शरद पवार यांच्यापर्यंत महाराष्ट्राने सुसंस्कृत व अभ्यासू नेतृत्वगुणांची छाप पाडली आहे. तथापि, केंद्रीय स्तरावर महाराष्ट्रातील नेतृत्व मोठ्या प्रमाणावर दिसत नाही, याचे प्रमुख कारण म्हणजे उत्तरेकडे उत्तर प्रदेश, राजस्थान, बिहार, जम्मू-काश्मीर आदी मोठी राज्ये आहेत. त्यांच्या लोकसभेतील जागा अधिक आहेत. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या शब्दांत सांगायचे झाल्यास उत्तर ही मागास तर दक्षिण ही प्रगत आहे. त्यामुळे महाराष्ट्रासह दक्षिणेकडे अनेक चळवळी उदयास आल्या. त्यांनी देशाला सामाजिक, सांस्कृतिक चेहरा देण्याचे काम केले. म्हणजे एकीकडे केंद्रीय सत्तेचा मार्ग उत्तरेतून जात असला तरी अंतिमतः ज्ञानाचा मार्ग मात्र महाराष्ट्रातूनच जातो. आजही हे नेतृत्व करण्याची क्षमता महाराष्ट्रात आहे. प्रसंगी आपली विचारसरणी बाजूला ठेवून मानवी जीवनातील समस्या सोडविण्यासाठी धावून जाण्याची वृत्ती आजही महाराष्ट्राच्या नेतृत्वात आहे. कोरोनाच्या काळातला लॉकडाऊनचा पॅटर्न महाराष्ट्राने देशाला दिला. केरळ पॅटर्न हा कमी घनतेच्या प्रदेशासाठी होता; मात्र, लोकसंख्येची दाटी असलेल्या बड्या शहरांमध्ये संसर्ग आटोक्यात आणण्याचा पॅटर्न महाराष्ट्र देऊ पाहतो आहे. तो केंद्राने व्यापक हिताच्या दृष्टीकोनातून निरपेक्ष भावनेने स्वीकारण्याची गरज आहे.

डॉ. पवार पुढे म्हणाले, केवळ राज्यांतर्गतच नव्हे; तर देशपातळीवरील राज्य-प्रांताशी महाराष्ट्राचे दृढ सांस्कृतिक बंध ऐतिहासिक काळापासून निर्माण झालेले आहेत. येथील समृद्धीमुळे येथे बहुभाषिक, बहुसांस्कृतिकतेचा विकास या भूमीत झाला आहे. त्यातून येथे एक वैचारिक, सांस्कृतिक प्रगल्भता निर्माण झाली आहे. राजकारणनिरपेक्ष भाषिक, सांस्कृतिक सलोख्याचे दर्शन येथे त्यामुळेच घडते.

राज्यातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांना कार्य करण्याचे, त्यांचे निर्णय त्यांच्या पातळीवर घेण्याचे स्वातंत्र्य प्रदान करण्याची आजघडीला मोठी गरज असल्याचे सांगून डॉ. पवार म्हणालेबळवंतराय मेहता, वसंतराव नाईक आदींच्या प्रयत्नांमुळे सन १९६२ ते १९७०च्या कालखंडात केंद्र, राज्य, प्रांत ही राजकारणाची केंद्रे होती, तर स्थानिक स्वराज्य संस्था या जिल्हा, तालुका, गाव पातळीवरील निर्णय घेणाऱ्या व्यवस्था होत्या. सत्तेच्या विकेंद्रीकरणामुळे आमच्या गावात, आमचेच सरकार ही भावना सर्वदूर दृढमूल झालेली होती. मात्र, काळाच्या ओघात या संस्था निधी वाटप करणाऱ्या मध्यस्थ यंत्रणा बनून राहिल्या आहेत. त्यातून त्यांना बाहेर काढून पुनश्च स्वतंत्रपणे काम करण्याची, निर्णय घेण्याची संधी मिळावी, ही महाराष्ट्राच्या ६१व्या वर्धापन दिनाची मागणी आहे. ती पूर्ण करण्याची आज गरज आहे.

महाराष्ट्र विविध क्षेत्रांत प्रगतीपथावर असला तरी संसाधनांच्या उपलब्धतेसह भौगोलिक, शैक्षणिक, औद्योगिक आदी स्वरुपाच्या अनेक विषमताही येथे आहेत. त्यामुळे निर्माण होणारी सामाजिक विषमतेची दरी सांधली तर या प्रगतीची दिशा अधिक उज्ज्वल असणार आहे. त्या दिशेने घेऊन जाणाऱ्या नेतृत्वाची महाराष्ट्राला खरी गरज आहे, असेही ते म्हणाले.

ही सविस्तर मुलाखत शिवाजी विद्यापीठाच्या शिव वार्ता या युट्यूब वाहिनीवर पाहण्यासाठी उपलब्ध आहे.


कोरोना काळात शासन निर्देशांचे काटेकोर पालन करावे: कुलगुरू डॉ. डी.टी. शिर्के

 

कुलगुरू डॉ. डी.टी. शिर्के

(कुलगुरू डॉ. डी.टी. शिर्के यांच्या शुभसंदेशाची चित्रफीत)


कोल्हापूर, दि. १ मे: कोरोना साथीच्या कठीण प्रसंगात विद्यापीठाशी संबंधित सर्वच घटकांनी शासनामार्फत वेळोवेळी जारी करण्यात आलेल्या निर्देशांचे काटेकोर पालन करून सहकार्य करावे, असे आवाहन शिवाजी विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. डी.टी. शिर्के यांनी आज येथे ऑनलाईन पद्धतीने बोलताना केले. 

कुलगुरू डॉ. शिर्के यांनी सकाळी आठ वाजता सर्व संबंधित घटकांना विद्यापीठाच्या शिव वार्ता या युट्यूब वाहिनीद्वारे संबोधित केले आणि ६१व्या महाराष्ट्र राज्य स्थापना दिनानिमित्त शुभेच्छा दिल्या. त्यावेळी ते बोलत होते.

कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर शासनाने महाराष्ट्र राज्य स्थापनेचा ६१वा वर्धापनदिन साधेपणाने करण्याबाबत तसेच जिल्हास्तरावर एकाच ठिकाणी शासकीय ध्वजवंदन करण्यात यावे, असे निर्देश जारी केले आहेत. यामुळे शिवाजी विद्यापीठ प्रशासनातर्फे दरवर्षी सकाळी आठ वाजता होणारा ध्वजवंदन समारंभ यंदा स्थगित केला. त्याऐवजी कुलगुरू डॉ. शिर्के यांनी ऑनलाईन स्वरुपात शुभेच्छा दिल्या.

कुलगुरू डॉ. शिर्के म्हणाले, विद्यापीठाने २२ मार्चपासून ऑनलाईन स्वरुपात परीक्षा घेण्यास सुरवात केली आहे. विद्यार्थी त्यांना सामोरे जात आहेत. याउपरही ज्या विद्यार्थ्यांना काही अडचणींमुळे ऑनलाईन परीक्षा देता येऊ शकत नसेल, अशा विद्यार्थ्यांची परीक्षा कोरोना साथीचे वातावरण निवळण्यानंतर ऑफलाईन स्वरुपात घेण्यात येईल. सद्यस्थितीत मात्र सर्वांनी शासन व प्रशासन यंत्रणांना कोरोनाविषयक नियमांचे काटेकोर पालन करून पूर्णपणे सहकार्य करावे.

Friday, 30 April 2021

राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज यांना शिवाजी विद्यापीठात अभिवादन

 

राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज यांच्या प्रतिमेस अभिवादन प्रसंगी कुलगुरू डॉ. डी.टी. शिर्के, प्र-कुलगुरू डॉ. पी.एस. पाटील यांच्यासह (डावीकडून) डॉ. अर्जुन चव्हाण, कुलसचिव डॉ. विलास नांदवडेकर, परीक्षा संचालक जी.आर. पळसे, वित्त व लेखाधिकारी व्ही.टी. पाटील, आयक्यूएसी संचालक डॉ. एम.एस. देशमुख.


कोल्हापूर, दि. ३० एप्रिल: शिवाजी विद्यापीठात आज राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज यांची जयंती साजरी करण्यात आली.

कुलगुरू डॉ. डी.टी. शिर्के आणि प्र-कुलगुरू डॉ. पी.एस. पाटील यांच्या हस्ते संत तुकडोजी महाराज यांच्या प्रतिमेस पुष्पहार अर्पण करण्यात येऊन अभिवादन करण्यात आले. या प्रसंगी कुलसचिव डॉ. विलास नांदवडेकर, वित्त व लेखाधिकारी व्ही.टी. पाटील, परीक्षा व मूल्यमापन मंडळाचे संचालक जी.आर. पळसे, आयक्यूएसीचे संचालक डॉ. एम.एस. देशमुख, विद्यार्थी विकास मंडळाचे संचालक डॉ. आर. व्ही. गुरव, हिंदी अधिविभाग प्रमुख डॉ. अर्जुन चव्हाण यांनी तुकडोजी महाराजांच्या प्रतिमेस पुष्प वाहून अभिवादन केले.

 

Tuesday, 27 April 2021

विद्यापीठाच्या शिक्षणशास्त्र अधिविभागाला आंतरराष्ट्रीय प्रकल्पामधून १.२० कोटीचे अर्थसाह्य

 

Dr. Pratibha Patankar

कोल्हापूर, दि. २७ एप्रिल: युरोपियन युनियनच्या इरॅस्मस प्लस या आंतरराष्ट्रीय प्रकल्पांतर्गत शिवाजी विद्यापीठाच्या शिक्षणशास्त्र अधिविभागाला १ कोटी २० लाख रुपयांचे अर्थसाह्य प्राप्त झाले आहे. ही माहिती प्रकल्प समन्वयक डॉ. प्रतिभा पाटणकर यांनी आज येथे दिली.

डॉ. पाटणकर यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, शिवाजी विद्यापीठातील शिक्षणशास्त्र अधिविभाग युरोपियन युनियनच्या इरॅस्मस प्लस अर्थसहाय्यित प्रकल्पामध्ये काम करीत आहे. या प्रकल्पाचे शीर्षक “मिटिगेट द इम्पॅक्ट ऑफ इंडस्ट्रियल रिव्हॉल्युशन ऑन इंडियन सोसायटी: एज्युकेशन रिफॉर्म फॉर फ्युचर अँड इन सर्व्हिस स्कूल टीचर्सअसे आहे. प्रकल्पाचे मुख्य समन्वयक पंजाबमधील चित्कारा विद्यापीठ आहे. या मध्ये शिक्षणशास्त्र विभागासह इटली, लेविटिया, फिनलंड, जर्मनी या देशांतील विद्यापीठे व स्कूल भागीदार आहेत.

या प्रकल्पाचा मुख्य उद्देश विद्यार्थी, शिक्षक, शिक्षक प्रशिक्षक व सेवांतर्गत शिक्षकांमध्ये एकविसाव्या शतकातील कौशल्ये विकसित करणे हा आहे. सदरचा प्रकल्प द्विस्तरीय पद्धतीने काम करणार आहे. १) शालेय विद्यार्थ्यांमध्ये चिकीत्सक, पृथक्करण व सृजनशील विचार कौशल्ये विकसित करण्यासाठी प्रशिक्षकांना तयार करणे व त्यासाठी विविध अध्यापनशास्त्रीय पद्धती, साधने व तंत्रे यांचा युरोपियन व भारतीय सहकाऱ्यांच्या सहाय्याने शोध घेणे; २) या नव्याने शोध घेतलेल्या अध्यापनशास्त्रीय पद्धतीचे भारतीय सामाजिक परिस्थितीमध्ये समायोजन व समवेशन होण्यासाठी अ) शिक्षण प्रशिक्षणाच्या पदवी, पदव्युत्तर व पीएच.डी. या स्तरावरील अभ्यासक्रमांमध्ये समावेश करणे व त्यानुसार त्यांना शिक्षण देणे, ब) सेवांतर्गत शिक्षकांना प्रशिक्षण देणे. या दोन्ही स्तरांवरील उद्देश साध्य होण्यासाठी सबलीकरण शिबिरांची मालिका भारतामध्ये व निवडक युरोपियन देशांमध्ये आयोजित करण्याचीही तरतूद यामध्ये आहे.

भारतामधील पदवी व पदव्युत्तर शिक्षण कार्यक्रमांमध्ये सुधारणा व नवीन पद्धतींचा समावेश करण्यासाठी कॅस्केड प्रतिमानाचा वापर करून एकविसाव्या शतकातील ज्ञान व कौशल्ये शालेय विद्यार्थ्यांमध्ये विकसित करण्यासाठी विद्यार्थी शिक्षक, शिक्षक प्रशिक्षक व सेवांतर्गत शिक्षक यांना सुसज्ज करणे व त्या प्रमाणे राष्ट्रीय शिक्षक शिक्षण परिषद यांचा सल्ला घेणे व मार्गदर्शन करणे, या बाबींचा अवलंब करण्यात येणार आहे. सदरचा प्रकल्प येत्या तीन वर्षांमध्ये पूर्ण करण्यात येईल. या प्रकल्पाच्या माध्यमातून शिक्षणशास्त्र अधिविभाग आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील काम करणार आहेच, शिवाय प्राप्त होणाऱ्या आर्थिक सहाय्याद्वारे विभाग शैक्षणिकदृष्टया अधिक सुसज्ज व सक्षम होईल.

या प्रकल्पासाठी कुलगुरू डॉ. डी.टी. शिर्के, प्र-कुलगुरू डॉ. पी.एस. पाटील, कुलसचिव डॉ. विलास नांदवडेकर, विज्ञान व तंत्रज्ञान विद्याशाखेचे अधिष्ठाता डॉ. आर.के. कामत यांचे मार्गदर्शन व सहकार्य लाभत आहे, असेही डॉ. पाटणकर यांनी सांगितले.

Saturday, 24 April 2021

भगवान महावीर जयंती विशेष:

जगाला महाविनाशापासून वाचविण्यासाठी भगवान महावीरांच्या तत्त्वज्ञानाचा अंगिकार आवश्यक: डॉ. व्ही.बी. ककडे

 




'शिव वार्ता संवाद' कार्यक्रमांतर्गत 'महावीर की महाविनाश?' या विषयावरील मुलाखतीदरम्यान बोलताना शिवाजी विद्यापीठाच्या भगवान महावीर अध्यासनाचे समन्वयक डॉ. व्ही.बी. ककडे.

शिवाजी विद्यापीठाच्या 'शिव वार्ता' वाहिनीसाठी डॉ. व्ही.बी. ककडे यांची मुलाखत घेताना डॉ. आलोक जत्राटकर.


कोल्हापूर, दि. २४ एप्रिल: जगाला महाविनाशापासून वाचवावयाचे असेल तर भगवान महावीरांच्या तत्त्वज्ञानाचाच अंगिकार आपल्याला करावा लागेल, असे प्रतिपादन शिवाजी विद्यापीठाच्या भगवान महावीर अध्यासनाचे समन्वयक डॉ. व्ही.बी. ककडे यांनी केले आहे.

भगवान महावीर जयंतीच्या पूर्वसंध्येला शिवाजी विद्यापीठाच्या शिव वार्ता युट्यूब वाहिनीवरील शिव वार्ता संवाद या कार्यक्रमांतर्गत महावीर की महाविनाश?’ या विषयावर डॉ. ककडे यांची विशेष मुलाखत जनसंपर्क अधिकारी डॉ. आलोक जत्राटकर यांनी घेतली. या मुलाखतीमध्ये ते बोलत होते.

डॉ. ककडे म्हणाले, नैसर्गिक साधन संपत्तीची अपरिमित हानी, सत्तासंघर्ष, संपत्तीचे केंद्रीकरण आदी अनेक कारणांनी जग एका मोठ्या विनाशाकडे निघाले आहे. या विनाशापासून जगाला वाचवावयाचे असेल तर भगवान महावीरांच्या सत्य, अहिंसा, अस्तेय आणि अपरिग्रह या मूल्यांचा अंगिकार प्रत्येकाने व्यक्तीगत पातळीवर करावयास हवा. भगवान महावीरांनी कोणत्याही देवाची अगर व्यक्तीची पूजा केली नाही, तर त्यांनी सदैव या मानवी मूल्यांचीच उपासना केली. हीच तत्त्वे त्यांनी जगाला प्रदान केली. त्याचप्रमाणे सम्यक दर्शन, सम्यक ज्ञान आणि सम्यक चारित्र्य या रत्नत्रयींचा अंगिकार हा सार्वत्रिक पातळीवर होणे आवश्यक आहे. एखाद्या विषयावर साकल्याने सर्वंकष विचार करणे हा सम्यक दर्शनाचा विशेष आहे. त्यापुढील पायरी म्हणजे सम्यक ज्ञान आहे. अर्थात एखाद्या विषयाचे परिपूर्ण ज्ञान प्राप्त करवून घेणे. या दोन पायऱ्या आज जगाने बऱ्यापैकी गाठलेल्या आहेत. तथापि, अद्याप सम्यक चारित्र्यापर्यंतचा प्रवास आपल्याला करावयाचा आहे. त्यासाठी भगवान महावीरांचे तत्त्वज्ञान मुळापासून समजावून घेण्याची, अंगिकृत करण्याची गरज आहे.

शिवाजी विद्यापीठाच्या भगवान महावीर अध्यासनाच्या उपक्रमांबद्दल माहिती देताना डॉ. ककडे म्हणाले, जैन धर्मातील २४ तीर्थंकर आणि त्यांच्या योगदानाची, शिकवणीची किमान माहिती लोकांना व्हावी, यासाठी अध्यासनामार्फत २४ पुस्तकांची ग्रंथमाला प्रकाशित करण्यात आली. तिला सर्वदूर उत्तम प्रतिसाद लाभला. पहिली आवृत्ती आता संपत आली आहे. जैन धर्मातील कोणीही आंतरजातीय विवाह केला, तर जैन तत्त्वज्ञानाची माहिती त्यांना व्हावी, यासाठी हा संच भेट देण्याचा उपक्रम समाज राबवित आहे, ही फार समाधानाची बाब आहे. कुलगुरू डॉ. डी.टी. शिर्के यांच्या प्रेरणेतून अध्यासनाच्या सल्लागार समितीची फेररचना केली असून त्यामध्ये अजैन असलेल्या मान्यवरांचाही समावेश केला आहे. जैन तत्त्वज्ञान केवळ एका विशिष्ट धर्मापुरते मर्यादित राहू नये, तर प्रत्येकाला जात-धर्मनिरपेक्ष त्यांचा अभ्यास करता यावा, ही व्यापक भूमिका त्यामागे आहे. अध्यासनामार्फत जैनॉलॉजीचे पदविका व प्रमाणपत्र अभ्यासक्रम चालविले जातात. त्यांनाही उत्तम प्रतिसाद आहे. अध्यासनाची स्वतंत्र इमारत उभारण्याचेही प्रस्तावित आहे. त्यासाठी समाजातील दानशूर व्यक्तींनी पुढाकार घेऊन आर्थिक सहाय्य करावे, असे आवाहनही डॉ. ककडे यांनी या प्रसंगी केले.

डॉ. ककडे यांची ही सविस्तर मुलाखत शिवाजी विद्यापीठाच्या शिव वार्ता युट्यूब वाहिनीवर https://youtu.be/8NCkLSbGMIE या लिंकवर उपलब्ध आहे.